Change & Development (Thay đổi & Phát triển) tiếp tục là "chủ đề" liên quan đến kỹ năng, tư duy, liên kết các chủ đề trong bài thi SAT, đặc biệt trong các bài History, Science, Technology, Society, Culture, Economics.

Nội dung sẽ liên quan:

  • History: sự thay đổi của xã hội, chính trị, nền văn minh
  • Science: quá trình phát triển của lý thuyết/phát minh
  • Technology: công nghệ thay đổi cách con người sống và làm việc
  • Culture: sự biến đổi của nghệ thuật, phong tục, ngôn ngữ
  • Environment: biến đổi khí hậu, hệ sinh thái
  • Economics: thị trường, ngành công nghiệp phát triển

Các dạng câu hỏi thường gặp:

Central Ideas / Main Purpose

Hỏi:

  • một hiện tượng đã thay đổi như thế nào theo thời gian?
  • yếu tố nào thúc đẩy sự phát triển?
  • tác giả muốn giải thích quá trình biến đổi nào?

Ví dụ:

The passage primarily describes how X evolved over time.
Sequence / Chronological Development

Hỏi về:

  • trình tự phát triển của một sự kiện
  • giai đoạn trước và sau
  • quá trình chuyển đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác

Ví dụ:

  • traditional method → modern method
  • early stage → advanced stage
Cause & Effect of Change

Tập trung vào:

  • nguyên nhân tạo ra sự thay đổi
  • hệ quả sau sự thay đổi

Ví dụ:

What factor contributed most to the development of...
Inference (Suy luận về xu hướng phát triển)

Suy ra:

  • điều gì có khả năng xảy ra tiếp theo
  • xu hướng nào đang hình thành
  • tác động lâu dài của một thay đổi
Function of a Detail

Hỏi vai trò của:

  • một sự kiện trong quá khứ
  • một phát minh
  • một nghiên cứu mới
  • một giai đoạn chuyển tiếp

Ví dụ:

The author mentions the introduction of X to illustrate how...
Data Analysis

Rất hay gặp với:

  • biểu đồ tăng trưởng
  • số liệu theo thời gian
  • xu hướng trước/sau

Kiểm tra:

  • increase/decrease
  • trend
  • rate of change
  • long-term impact
Vocabulary in Change & Development Context
  • Thay đổi: change, shift, transition, transformation, modification, adjustment
  • Phát triển: development, evolution, advancement, innovation, progress, expansion
  • Suy giảm: decline, deterioration, decrease, diminish
  • Xu hướng: trend, emerge, grow, accelerate, stabilize

Bây giờ cùng mở rộng từ vựng SAT dưới đây về chủ đề này nhé.

SAT Vocabulary Change & Development

Vocabulary

Meaning

Example

accelerate

/əkˈseləreɪt/

(v)

tăng tốc

Technological innovation accelerated economic development in many industrial societies.

(Đổi mới công nghệ đã thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế ở nhiều xã hội công nghiệp.)

adapt

/əˈdæpt/

(v)

thích nghi

Many species adapt to environmental pressures through gradual genetic changes.

(Nhiều loài thích nghi với áp lực môi trường thông qua những thay đổi di truyền dần dần.)

adjust

/əˈdʒʌst/

(v)

điều chỉnh

Farmers often adjust their cultivation methods in response to climate variability.

(Nông dân thường điều chỉnh phương pháp canh tác để thích ứng với sự biến động khí hậu.)

alter

/ˈɔːltər/

(v)

thay đổi

Urban expansion has significantly altered natural landscapes.

(Sự mở rộng đô thị đã thay đổi đáng kể các cảnh quan tự nhiên.)

ameliorate

/əˈmiːljəreɪt/

(v)

cải thiện

Policy reforms were introduced to ameliorate economic inequality.

(Các cải cách chính sách được đưa ra nhằm cải thiện bất bình đẳng kinh tế.)

amend

/əˈmend/

(v)

sửa đổi

Lawmakers amended the policy to address emerging environmental concerns.

(Các nhà lập pháp sửa đổi chính sách để giải quyết những mối lo ngại môi trường mới xuất hiện.)

atrophy

/ˈætrəfi/

(v)

suy yếu dần

Without continued use, certain skills may atrophy over time.

(Nếu không được sử dụng thường xuyên, một số kỹ năng có thể suy yếu theo thời gian.)

augment

/ɔːɡˈment/

(v)

tăng cường

Digital tools augment traditional research methods in modern scholarship.

(Các công cụ kỹ thuật số tăng cường phương pháp nghiên cứu truyền thống trong học thuật hiện đại.)

burgeon

/ˈbɜːrdʒən/

(v)

phát triển nhanh

Interest in renewable energy has burgeoned in recent decades.

(Sự quan tâm đến năng lượng tái tạo đã phát triển nhanh trong những thập kỷ gần đây.)

consolidate

/kənˈsɑːlədeɪt/

(v)

củng cố

Governments often consolidate institutions to strengthen administrative efficiency.

(Chính phủ thường củng cố các tổ chức để tăng hiệu quả quản lý.)

cultivate

/ˈkʌltɪveɪt/

(v)

phát triển, nuôi dưỡng

Educational programs cultivate critical thinking skills in students.

(Các chương trình giáo dục phát triển kỹ năng tư duy phản biện ở học sinh.)

decline

/dɪˈklaɪn/

(v/n)

suy giảm

Traditional industries have declined as new technologies emerge.

(Các ngành công nghiệp truyền thống đã suy giảm khi công nghệ mới xuất hiện.)

degenerate

/dɪˈdʒenəreɪt/

(v)

suy thoái

Without regulation, certain economic systems may degenerate into instability.

(Nếu không có quy định, một số hệ thống kinh tế có thể suy thoái thành bất ổn.)

deteriorate

/dɪˈtɪriəreɪt/

(v)

trở nên tệ hơn

Environmental conditions deteriorated as industrial activity intensified.

(Điều kiện môi trường trở nên tệ hơn khi hoạt động công nghiệp tăng mạnh.)

develop

/dɪˈveləp/

(v)

phát triển

Over time, societies develop institutions to manage complex economic systems.

(Theo thời gian, các xã hội phát triển các thể chế để quản lý hệ thống kinh tế phức tạp.)

diversify

/daɪˈvɜːrsɪfaɪ/

(v)

đa dạng hóa

Farmers diversify crops to reduce economic risk.

(Nông dân đa dạng hóa cây trồng để giảm rủi ro kinh tế.)

emerge

/ɪˈmɜːrdʒ/

(v)

xuất hiện

New scientific theories often emerge from earlier experimental discoveries.

(Các lý thuyết khoa học mới thường xuất hiện từ các phát hiện thí nghiệm trước đó.)

enhance

/ɪnˈhæns/

(v)

nâng cao

Improved infrastructure enhances economic productivity.

(Cơ sở hạ tầng được cải thiện nâng cao năng suất kinh tế.)

erode

/ɪˈroʊd/

(v)

xói mòn

Over time, economic instability can erode public trust in institutions.

(Theo thời gian, bất ổn kinh tế có thể làm xói mòn niềm tin của công chúng vào các thể chế.)

escalate

/ˈeskəleɪt/

(v)

leo thang

Competition between firms escalated as new technologies entered the market.

(Sự cạnh tranh giữa các công ty leo thang khi công nghệ mới xuất hiện trên thị trường.)

evolve

/ɪˈvɑːlv/

(v)

tiến hóa, phát triển

Languages evolve as societies undergo cultural transformation.

(Ngôn ngữ phát triển khi xã hội trải qua những biến đổi văn hóa.)

expand

/ɪkˈspænd/

(v)

mở rộng

Economic opportunities expanded rapidly during the industrial revolution.

(Cơ hội kinh tế mở rộng nhanh chóng trong cuộc cách mạng công nghiệp.)

fluctuate

/ˈflʌktʃueɪt/

(v)

dao động

Commodity prices often fluctuate in response to global demand.

(Giá hàng hóa thường dao động theo nhu cầu toàn cầu.)

gradual

/ˈɡrædʒuəl/

(adj)

dần dần

Social change is often gradual rather than immediate. (Thay đổi xã hội thường diễn ra dần dần chứ không ngay lập tức.)

improve

/ɪmˈpruːv/

(v)

cải thiện

Advances in medicine have improved life expectancy worldwide.

(Tiến bộ y học đã cải thiện tuổi thọ trên toàn thế giới.)

innovate

/ˈɪnəveɪt/

(v)

đổi mới

Companies innovate to remain competitive in evolving markets.

(Các công ty đổi mới để duy trì khả năng cạnh tranh trong thị trường đang thay đổi.)

intensify

/ɪnˈtensɪfaɪ/

(v)

tăng cường

Environmental challenges intensified as urban populations expanded.

(Các thách thức môi trường gia tăng khi dân số đô thị mở rộng.)

mature

/məˈtʃʊr/

(v)

trưởng thành

Scientific theories mature as additional evidence accumulates.

(Các lý thuyết khoa học trưởng thành khi bằng chứng được tích lũy.)

metamorphosis

/ˌmetəˈmɔːrfəsɪs/

(n)

sự biến đổi lớn

The industrial revolution marked a metamorphosis in economic organization.

(Cuộc cách mạng công nghiệp đánh dấu một sự biến đổi lớn trong tổ chức kinh tế.)

modify

/ˈmɑːdɪfaɪ/

(v)

điều chỉnh

Engineers modify existing designs to improve efficiency.

(Các kỹ sư điều chỉnh thiết kế hiện có để tăng hiệu quả.)

modernize

/ˈmɑːdərnaɪz/

(v)

hiện đại hóa

Governments modernize infrastructure to support economic growth.

(Chính phủ hiện đại hóa cơ sở hạ tầng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.)

mutate

/mjuːˈteɪt/

(v)

đột biến

Certain viruses mutate rapidly in response to environmental pressures.

(Một số virus đột biến nhanh để thích nghi với áp lực môi trường.)

nascent

/ˈneɪsənt/

(adj)

mới hình thành

The nascent industry grew rapidly after technological breakthroughs.

(Ngành công nghiệp mới hình thành phát triển nhanh sau các bước đột phá công nghệ.)

obsolete

/ˌɑːbsəˈliːt/

(adj)

lỗi thời

Older technologies often become obsolete as new innovations emerge.

(Công nghệ cũ thường trở nên lỗi thời khi đổi mới mới xuất hiện.)

overhaul

/ˌoʊvərˈhɔːl/

(v)

cải tổ toàn diện

The government overhauled the education system to meet modern demands.

(Chính phủ cải tổ toàn diện hệ thống giáo dục để đáp ứng nhu cầu hiện đại.)

progress

/ˈprɑːɡres/

(n/v)

tiến bộ

Scientific progress often results from cumulative discoveries.

(Tiến bộ khoa học thường là kết quả của các phát hiện tích lũy.)

proliferate

/prəˈlɪfəreɪt/

(v)

sinh sôi nhanh

Digital technologies have proliferated across nearly every sector.

(Công nghệ kỹ thuật số đã lan rộng nhanh chóng trong hầu hết các lĩnh vực.)

reform

/rɪˈfɔːrm/

(v)

cải cách

Leaders introduced reforms to strengthen economic stability.

(Các nhà lãnh đạo đưa ra cải cách để củng cố ổn định kinh tế.)

refine

/rɪˈfaɪn/

(v)

cải tiến

Researchers refine their models as new data becomes available.

(Các nhà nghiên cứu cải tiến mô hình khi có dữ liệu mới.)

rejuvenate

/rɪˈdʒuːvəneɪt/

(v)

làm hồi sinh

Urban renewal projects rejuvenated declining city districts.

(Các dự án tái thiết đô thị đã làm hồi sinh các khu vực thành phố suy giảm.)

renovate

/ˈrenəveɪt/

(v)

cải tạo

The institution renovated its facilities to support modern research.

(Tổ chức này cải tạo cơ sở vật chất để hỗ trợ nghiên cứu hiện đại.)

restructure

/ˌriːˈstrʌktʃər/

(v)

tái cấu trúc

Companies restructure operations to adapt to market changes.

(Các công ty tái cấu trúc hoạt động để thích ứng với thay đổi thị trường.)

revitalize

/riːˈvaɪtəlaɪz/

(v)

hồi sinh

Cultural initiatives revitalized traditional art forms.

(Các sáng kiến văn hóa đã hồi sinh các loại hình nghệ thuật truyền thống.)

shift

/ʃɪft/

(v/n)

sự chuyển dịch

Economic priorities shifted as global markets expanded.

(Ưu tiên kinh tế chuyển dịch khi thị trường toàn cầu mở rộng.)

stabilize

/ˈsteɪbəlaɪz/

(v)

ổn định

Policy measures helped stabilize the national economy.

(Các biện pháp chính sách giúp ổn định nền kinh tế quốc gia.)

strengthen

/ˈstreŋθən/

(v)

củng cố

Institutional reforms strengthened democratic governance.

(Các cải cách thể chế củng cố quản trị dân chủ.)

transform

/trænsˈfɔːrm/

(v)

biến đổi

Industrialization transformed agricultural societies.

(Công nghiệp hóa đã biến đổi các xã hội nông nghiệp.)

transition

/trænˈzɪʃən/

(n/v)

chuyển đổi

Many countries experienced a transition from agrarian to industrial economies.

(Nhiều quốc gia trải qua quá trình chuyển đổi từ kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp.)

transient

/ˈtrænziənt/

(adj)

tạm thời

Some economic fluctuations are transient rather than permanent.

(Một số biến động kinh tế chỉ mang tính tạm thời.)

update

/ʌpˈdeɪt/

(v)

cập nhật

Scientists update theoretical models as new evidence emerges.

(Các nhà khoa học cập nhật mô hình lý thuyết khi có bằng chứng mới.)

upgrade

/ʌpˈɡreɪd/

(v)

nâng cấp

Cities upgrade transportation systems to support growing populations.

(Các thành phố nâng cấp hệ thống giao thông để hỗ trợ dân số tăng.)

vary

/ˈveri/

(v)

thay đổi

Climate patterns vary significantly across different regions.

(Các mô hình khí hậu thay đổi đáng kể giữa các khu vực.)

volatile

/ˈvɑːlətl/

(adj)

biến động mạnh

Financial markets can be highly volatile during periods of uncertainty.

(Thị trường tài chính có thể biến động mạnh trong thời kỳ bất ổn.)

Bài luyện tập

Question 1 – Command of Evidence.

Historians note that many economic systems evolve gradually as institutions adapt to shifting social and technological conditions. However, some scholars argue that periods of rapid innovation can accelerate development, leading to sudden and transformative changes rather than slow, incremental progress.

Which statement, if true, would most directly support the claim that innovation can accelerate development?

A. Many societies maintain traditional institutions even as new technologies emerge.

B. Historical records show that major technological breakthroughs are often followed by rapid economic expansion.

C. Some economic systems decline when they fail to adapt to changing conditions.

D. Gradual institutional change has historically been more common than sudden transformation.

Question 2 – Central Ideas and Details

In many societies, technological change has transformed traditional industries, often rendering older methods obsolete. While some institutions initially resist such changes, over time they tend to adapt by modifying their practices and integrating new innovations. This gradual process allows organizations not only to survive but also to enhance their efficiency and competitiveness in evolving markets.

Which choice best states the main idea of the text?

A. Traditional industries rarely change in response to technological innovation.

B. Technological change forces institutions to immediately abandon established practices.

C. Although institutions may resist change at first, adapting to technological innovation ultimately benefits them.

D. New technologies have little effect on the efficiency of organizations.

Question 3 – Words in Context

As industries evolve, companies often refine their strategies to remain competitive. In rapidly changing markets, even well-established practices may deteriorate if they are not regularly updated or adjusted to reflect new conditions.

As used in the text, what does “refine” most nearly mean?

A. Simplify

B. Improve

C. Replace

D. Ignore